สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ทรงเล่าถึงรายละเอียดของพิธีศิวาราตรี ที่เมืองพารณสี ซึ่งพระองค์ได้เสด็จไปทอดพระเนตรด้วยพระองค์เอง ดังจะขออัญเชิญมาต่อไปนี้.........พิธีศิวาราตรี นี้เป็นพิธีลอยบาปของพราหมณ์คล้าย ๆ มหาปวารณาจึงโปรดให้ทำตามธรรมเนียมเดิม พิธีนี้ทำในวันเดือนสามขึ้น ๑๕ ค่ำ คือเวลาค่ำพระมหาราชครูทำพิธี เริ่มแต่กระทำสูทธิ์หรืออาตมสูทธิ์ตามแบบเหมือนพิธีทั้งปวงแล้วเอาเสาปักสี่เสา เชือกผูกคอหม้อโยงเสาทั้งสี่ ภายใต้หม้อตั้งพระศิวะลึงค์ เจาะหม้อให้น้ำหยดลงมาได้ทีละน้อยเอาขลังสอดไว้ในช่องหม้อที่เจาะนั้นเฉพาะตรงพระศิวะลึงค์ให้น้ำหยดลงถูกพระศิวลึงค์ทีละน้อย แล้วไหลลงมาตามรางซึ่งรองรับพระศิวะลึงค์
ซึ่งพราหมณ์ในประเทศอินเดียซึ่งข้าพเจ้าเคยไปเห็นเรียกว่าโยนีแล้วมีหม้อรองที่ปากรางนั้นเติมน้ำและเปลี่ยนหม้อไปจนตลอดรุ่ง เวลาใกล้รุ่งทำพิธีหุงข้าวหม้อหนึ่งในเทวสถาน เจือน้ำผึ้ง น้ำตาล นม เนยและเครื่องเทศต่าง ๆ สุกแล้วแจกกันกินคนละเล็กคนละน้อยทุกคนทั่วกัน พอได้อรุณก็พากันลงอาบน้ำในคลอง สระผมด้วยน้ำที่สรงพระศิวะลึงค์ ผมที่ร่วงในเวลาสระนำเก็บลอยไปตามน้ำ แต่การพิธีนี้ไม่มีของหลวงพระราชทาน เป็นของพราหมณ์ทำเองเมื่อพิเคราะห์ดูการที่ทำนี้เห็นว่าจะเป็นการย่อมาเสียแต่เดิมแล้ว
คำบูชาพระอิศวร (ศิวะ)
โอม...อิศราเม ศิวะเทวัญจะ ภะวันตุเม ทุติยัมปิ...อิศราเม ศิวะเทวัญจะ ภะวันตุเม ตะติยัมปิ...อิศราเม ศิวะเทวัญจะ ภะวันตุเม ฯ
บทอธิฐานขอพรพระอิศวร (ศิวะ)
โอม...กรรปูระเคารัม กรุณาวะตารัม สัมสาระสารัม ภุชะเคน ทะระ หารัม สะทะวะสันตัม หฤทะยาระวินเท ภะวัมภะวานี สาหิตัม นะมามิ ฯ
